Temiz Gazlı Söndürme Sistemleri

heading

Temiz Gazlı Söndürme Sistemleri
10.1 Amaç ve Kapsam
Bu bölümde, ISO14520 Seri Standardı “Gazlı Söndürme Sistemleri – Fiziksel Özellikler ve Sistem
Tasarımı” baz alınarak, temiz gazlı söndürme sistemlerinin toplam hacimsel koruma yöntemine göre
işlevi, kullanım alanları, gerekli çerçevede tasarımı ve kurulumu ile insan sağlığı üzerine etkileri hakkında
bilgiler verilecektir. CO2, diğer ISO standartları tarafından kapsandığı için bu bölüme dâhil edilmemiştir.
ISO14520 Standardında, çok sayıda söndürücü gaz tanımlı olmasına rağmen, bu bölümde, iki adedi
kimyasal ve iki adedi inert gaz özelliğinde olmak üzere, toplam dört adet söndürücü gaz tipi ele
alınarak incelenmiştir. Kimyasal özellikte olan gazlardan birincisi, kullanımı en yaygın olan HFC227ea
(Heptaflorpropan-CF3CHFCF3) gazıdır. HFC125 (Pentafloretan-CHF2CF3) gazı ise kimyasal özellikte
olan gazların ikincisidir. HFC125 gazı, Montreal Protokolü’nde imzalanan ve belli bazı Halon türevi
gazların üretimini kısıtlayan anlaşmanın sonucu olarak Halon türevi gaz sistemlerinin değişiminde
kullanılan alternatif gazlara örnek olarak seçilmiştir. HFC125 gazı; yapılacak hidrolik hesaplamalara
dayalı olarak, Halon 1301 sistemine ait borulama tesisatında değişiklik yapılmaksızın, sistem
değişikliğine olanak sağlayan en uyumlu alternatif gazdır. Temiz gazlar içinde yer alan inert gazlara
örnek olarak, yaygın kullanımı nedeniyle IG-01(Argon) ve IG-541(Inergen) alınmıştır.
Gazlı söndürme sistemleri, yeni teknolojik gelişmeler paralelinde sürekli geliştirilen ve alternatif
düzenlemelere olanak sağlayan sistemlerdir. Bu bölümde ele alınan gazların dışındaki teknik özellikleri
ve güvenlik seviyeleri yetkili kuruluşlarca onaylanmış söndürücü maddeler ve bu maddeleri kullanan
sistemler bulunmasına rağmen bu bölümde yer verilmemiştir.
10.2 Tanımlar
Temiz Gaz
Elektriksel iletkenliği olmayan, buharlaştıktan sonra atık bırakmayan, uçucu sıvı veya gaz halindeki
söndürücü maddedir.
Halokarbon Gaz
İçeriğinde flor, klor, brom veya iyot elementlerinden bir veya daha fazlasının oluşturduğu organik
bileşikler bulunan söndürücü maddedir.
Inert Gaz
İçeriğinde helyum, neon, argon, nitrojen veya karbon dioksit gibi gazlar bulunan söndürücü maddedir.
Konsantrasyon
Gazın içinde bulunduğu hacimdeki yüzde olarak oranıdır.
Söndürme Konsantrasyonu
Herhangi bir güvenlik faktörü ihtiva etmeyen, tanımlanan deney şartları altında, özel yakıt yangınını
söndürmek için gerekli söndürme maddesinin en düşük konsantrasyonudur.
Tasarım Konsantrasyonu
Sistem tasarım amaçları için gerekli bir emniyet faktörü içeren, söndürme maddesinin konsantrasyonudur.
142
En Yüksek Konsantrasyon
Korunmuş alanda, en yüksek çevre sıcaklığında gerçek söndürme maddesi miktarında meydana gelen
söndürme maddesinin konsantrasyonudur.
Mühendislik Tasarımlı Sistem
Söndürme maddesi merkezi bir depodan beslenen ve boru sistemi ve nozullarla boşaltma yapan, her
bir boru parçası ve nozulun kesit ölçüsünün ilgili standarda göre hesaplandığı sistemdir.
Ön Mühendislik Tasarımlı Sistemler
İzin verilen en yüksek tasarıma kadar, dengelenmiş bir nozul düzenlemesi ile boru tesisatına bağlı,
belirli kapasitede yangın söndürme maddesi kaynağına sahip sistemdir.
Toplam Hacimsel Koruma Sistemi
Kapalı bir alan içerisinde, uygun tasarım konsantrasyonunu elde etmek üzere, söndürme maddesini
boşaltmak için düzenlenmiş sistemdir.
Dolum Yoğunluğu
Söndürücü gazın bulunduğu kabın birim hacmi başına, söndürücü gazın kütlesidir (kg/m³).
NORMALalde İnsan Bulunmayan Alanlar
NORMALalde insanların yaşamadığı, fakat ara sıra kısa sürelerle girilebilen alanlardır.
NORMALalde İnsan Bulunan Alanlar
NORMALalde insanların sürekli bulunduğu alanlardır.
İnsan Bulunamayacak Alanlar
Boyutları veya diğer fiziksel sınırlamalardan dolayı insan bulunamayacak alanlardır.
Gaz Miktarı
Belirli boşaltma süresinde, korunmuş hacimdeki tasarım konsantrasyonunu sağlamak için gerekli
yangın söndürme maddesinin hacmi veya kütlesidir.
Brüt Hacim
Korumalı kabin çevresinde yapı elemanları ile kapatılmış hacimden, kabin içerisinde su veya hava
geçirmeyen sürekli yapı elemanlarından hernangi birinin hacminin çıkarılması ile bulunan hacimdir.
Boşalma Süresi
20 ºC sıcaklıkta, 1.3’lük güvenlik faktörü içeren tasarım konsantrasyonunun %95’ine erişmek için
gerekli süredir.
Tutulma Süresi
Söndürme konsantrasyonunun tehlikenin etrafını saran yangın söndürme maddesi
konsantrasyonundan daha fazla olduğu zaman süresidir.
Sıvılaştırılmış Gaz
Oda sıcaklığında (20 ºC), bir tank içinde basınç altında sıvı halde olan gaz veya gaz karışımıdır
(genellikle halokarbon).
143
Sıvılaştırılmamış Gaz
Servis basıncında veya izin verilen servis sıcaklık şartlarında, daima gaz halde olan, gaz veya gaz
karışımıdır (etkisiz gaz).
Ters Etki Gözlenen En Düşük Seviye (LOAEL)
Zehirlilik veya fizyolojik olarak ters etki gösteren en düşük konsantrasyondur.
Ters Etki Gözlenmeyen Seviye (NOAEL)
Zehirlilik veya fizyolojik olarak hiç bir ters etki göstermeyen en yüksek konsantrasyondur.
En Yüksek Çalışma Basıncı
En yüksek çalışma sıcaklığında tankın denge basıncıdır.
Modüler Sistem
Genellikle tasarımlanmamış tipte, dağıtılmış depolama tanklarından oluşan ve her bir ünitenin belirli bir
hacmi, izin verilen sınırlamalar içinde korumak üzere tasarımlanmış ve toplamda tehlikenin tamamını
kapsayan sistemdir.
10.3 Yasal Gereklilikler
10.3.1 Gazlı söndürme sistemlerinin, Yönetmelik Madde 98’e göre aşağıda verilen şartları sağlaması
zorunludur:
(a) Gazlı sabit söndürme sistemleri, tesisin nitelik ve ihtiyaçlarına bağlı olarak uygun, güncel,
sertifikalı ve ilgili TSE standartlarına göre tasarlanmalıdır. Uyulması zorunlu olan TS
ISO14520 Seri Standardı “Gazlı Söndürme Sistemleri – Fiziksel Özellikler ve Sistem
Tasarımı”, genel başlığı altında yer alan aşağıdaki bölümleri kapsar:
 TS ISO14520-1 Genel Kurallar
 TS ISO14520-2 CF3I Yangın Söndürme Maddesi
 TS ISO14520-3 FC-2-1-8 Yangın Söndürme Maddesi
 TS ISO14520-4 FC-3-1-10 Yangın Söndürme Maddesi
 TS ISO14520-6 HCFC Karışım A Yangın Söndürme Maddesi
 TS ISO14520-7 HCFC 124 Yangın Söndürme Maddesi
 TS ISO14520-8 HFC 125 Yangın Söndürme Maddesi
 TS ISO14520-9 HFC 227ea Yangın Söndürme Maddesi
 TS ISO14520-10 HFC 23 Yangın Söndürme Maddesi
 TS ISO14520-11 HFC 236fa Yangın Söndürme Maddesi
 TS ISO14520-12 IG 01 Yangın Söndürme Maddesi
 TS ISO14520-13 IG 100 Yangın Söndürme Maddesi
 TS ISO14520-14 IG 55 Yangın Söndürme Maddesi
 TS ISO14520-15 IG 541 Yangın Söndürme Maddesi
(b) Özel söndürme sistemleri, suyun söndürme etkisinin yeterli görülmediği veya su ile
reaksiyona girebilecek maddelerin bulunduğu, depolandığı ve üretildiği hacimlerde uygun
tipte söndürme sistemi tesis edilir.
(c) Halon alternatifi gazlar ile tasarımı yapılmış gazlı yangın söndürme sistemlerinde
kullanılan söndürücü gazın, yerel ve uluslararası yönetmelik ve standartlarla belgelenmiş
uzun süreli kullanım geçerliliği olmalıdır.
144
(d) Her türlü gazlı söndürme sistemleri kurulurken, otomatik gaz boşaltımı esnasında veya
sistemin aktive olduğunu işletici ve mahalde çalışan personele bildiren ve kişilerin
söndürme mahalini tahliye etmesini sağlayacak sesli ve ışıklı uyarılar temin ve tesis
edilmek zorundadır.
10.3.2 AB mevzuatında 97/23/EC Sayılı PED Direktifi ve 99/36/EC Sayılı TPED Direktifi’ne karşılık
gelen Türk mevzuatına göre, 97/23/AT Sayılı “Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği” ve 99/36/AT
“Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği” gereği, gazlı söndürme sistemlerinde kullanılan
silindirlerin üzerinde PED* ve TPED* Direktiflerine uygunluk işareti bulunmalıdır. Kazınmış “II”
işareti, silindirlerin PED ve TPED Direktiflerine uygunluğunu belirler. Aynı zamanda 97/23/AT
Sayılı “Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği” gereği silindirlerin “CE” işareti taşıması zorunludur.
CE ve II markalama süreci ile sadece temel emniyet gereklerini tanımlayan bu yönetmeliklerin
gerekliliklerinin karşılanması değil, aynı zamanda CE veya PI işareti taşıyan bir ürün; can ve
mal emniyeti, insan sağlığı, çevre koruması ile enerji tasarrufunu öngörmektedir.
10.3.3 Gazlı söndürme sistemlerinin tasarımında uyulması zorunlu standart olan TS ISO14520 Seri
Standardında esas alınan başlıca tasarım kuralları aşağıda verilmiştir:
(a) Söndürme konsantrasyonu; üretici firmanın söndürücü gazın söndürme performansını,
çeşitli yangın türlerine göre tayin etmek ve standart şartlarına uygunluğunu doğrulamak
için akredite laboratuarlara tanımlı şartlarda yaptırdığı testlerin sonuçlarından elde edilen
ve yetkili kuruluşlar tarafından onaylanmış hacimsel konsantrasyon değeridir. TSE ISO
14520’ye göre, tasarım konsantrasyonu, her bir söndürücü gaz için yangın sınıfına göre
belirlenmiş deneylerle ispatlanmış söndürme konsantrasyonuna 1.3’lük güvenlik faktörü
ilave edilerek belirlenmelidir.
(b) Halokarbon türevi gazların boşaltılması, ayrışma ürünlerinin oluşumunu sınırlamak
ve yangını bastırmak için mümkün olduğu kadar çabuk tamamlanmalı ve 20 ºC’de
1.3’lük güvenlik faktörü içeren tasarım konsantrasyonunun %95’ine erişmek için gerekli
boşaltma süresi, hiçbir durumda 10 saniyeyi geçmemelidir. Inert gazlar için tasarım
konsantrasyonunun 20 ºC’de 1.3’lük güvenlik faktörü içeren tasarım konsantrasyonunun
%95’ine erişmek için gerekli boşaltma süresi, hiçbir durumda 60 saniyeyi geçmemelidir.
(c) Korunan hacmin birim hacmi başına kütlece söndürücü madde miktarı, beklenen en
düşük sıcaklıkta tehlikeli hacimdeki tasarım konsantrasyonunu sağlayan gerekli en az
miktar olmalıdır. Söndürücü gaz konsantrasyonunun elde edilmesi yeterli değildir. Bu
konsantrasyonun mahalde acil faaliyetlere olanak verecek sürede muhafaza edilmesi
gereklidir.
(d) Söndürücü gazın, açıklıklardan bitişikteki tehlikeli alanlara veya çalışma alanlarına
kaçmasını önlemek için, bu açıklıklar kalıcı olarak sızdırmaz biçimde kapatılmalı veya
otomatik kapatma tertibatlarına sahip olmalıdır. Söndürücü gazı belli hacimde tutmak
uygulamada mümkün değilse, koruma bitişik tehlikeli bağlantıları kapsayacak şekilde
geliştirilmelidir.
(e) Ortam basıncının, standart deniz seviyesi basıncına göre %11 oranında farklılık gösterdiği
durumlarda, basınç farkını telafi etmek üzere düzeltme faktörleri kullanılarak söndürücü
gaz tasarım miktarında yükseklik ayarlaması yapılmalıdır.
(f) Söndürücü temiz gazların boşaltılması ile insanlar üzerinde oluşabilecek herhangi bir
tehlike, sistem tasarımında göz önüne alınmalıdır. Potansiyel tehlikeler; söndürücü gazın
kendinden, yangında oluşan yanma ürünlerinden veya söndürücü gazın yangına maruz
kalması sonucu oluşan bozunma ürünlerinden kaynaklanır.
145
(g) Silindirlerin dolum yoğunluğu, Ek-B Tablo 1’de sistem basıncına göre verilen değerleri
geçmemelidir.

Temiz Gazlı Söndürme Sistemleri

Sprinkler

SprinklerOlası yangın anında yangının kontrol altına alınmasını sağlayan yağmurlama sistemi olarak ifade edilen sprinkler bu esnada basınç altındaki suyu serbest bırakırlar. Bu sistem otomatik olarak çalışmakta olup bunun için ortam sıcaklığı ile cam tüpün patlama sıcaklığını kendisine baz alır. Böylece yangın felaketi başlangıç aşamasında kolayca söndürülebilir. Sprink Çeşitleri Sprinkler kendi içerisinde birden fazla çeşide sahiptir. Yangın sprinkleri, aşağı bakan sprinkler, asma tavan gömme yangın sprinkler, dik tip sprinklerDEVAMI

Yangın Sprink Fiyatları

Yangın Sprink FiyatlarıYangın felaketlerinin artmaya başlaması ile beraber müdahale için bazı önlemler de alınmaya başlanmıştır. Yangının bir anda yayılmasını engellemek için tasarlanan yangın sprinkleri, su ya da kimyasal maddelerin alevlerin üzerine dökülmesini sağlayan sistemdir. Yağmurlama sistemi de denilen yangın sprink sistemleri, yangına başladığı anda müdahale etme şansı sunuyor. Islak ve kuru borulu olarak farklı şekillerde tasarlanan yangın sprink fiyatları bu özelliklere göre değişmektedir. Bu konuda uzman olan firmamız, yangın sprink sistemlerini kurmadan önce DEVAMI

Temiz Gazlı Söndürme Sistemleri

Temiz Gazlı Söndürme SistemleriTemiz Gazlı Söndürme Sistemleri10.1 Amaç ve KapsamBu bölümde, ISO14520 Seri Standardı “Gazlı Söndürme Sistemleri – Fiziksel Özellikler ve SistemTasarımı” baz alınarak, temiz gazlı söndürme sistemlerinin toplam hacimsel koruma yöntemine göreişlevi, kullanım alanları, gerekli çerçevede tasarımı ve kurulumu ile insan sağlığı üzerine etkileri hakkındabilgiler verilecektir. CO2, diğer ISO standartları tarafından kapsandığı için bu bölüme dâhil edilmemiştir.ISO14520 Standardında, çok sayıda s&oumDEVAMI

Yangın Sprink Tesisatı

Yangın Sprink TesisatıYangın Sprink Tesisatı Günümüzde çok sık karşılaştığımız doğal afetlerden biri de yangındır. Bir anda başlayan yangın kısa sürede alevlerin de etkisi ile etrafa yayılarak can ve mal kaybına neden olmaktadır. Bu kayıpların önüne geçmek ve yangının olumsuz etkilerini en aza indirmek için önceden önlem alınmaktadır. Bu önlemlerin başında yangın sprink tesisatı gelmektedir. Yağmurlama olarak da bilinen yangın sprink tesisatının özel hesaplamalara göre yapılması gerekmektedir. Güvenilir Hizmetlerimiz İle Daima Yanınızdayız YanDEVAMI

İstanbul Yangın Merdiveni

İstanbul Yangın Merdiveniİstanbul Yangın Merdiveni Yangın sırasında binada bulunan kişilerin dışarıya tahliye edilmesini sağlayan yangın merdiveni sistemi, bina çeşidine göre Z tipi yani çift kollu ya da dairesel olarak tasarlanmaktadır. Yönetmeliğe uygun olarak tasarlanması gereken yangın merdivenlerinin olması gereken ölçü ve kullanım koşulları açıktır. Sistemlere uygun olarak tasarımlar yapan firmamız, en güvenilir marka olmayı başarmıştır. İstanbul yangın merdiveni ihtiyacı en fazla olan illerin başında geliyor. Nüfusu her geçen gün artan kentte yüksek bDEVAMI

Her Bütçeye Uygun Ucuz Yangın Merdiveni

Her Bütçeye Uygun Ucuz Yangın MerdiveniHer Bütçeye Uygun Ucuz Yangın Merdiveni Her geçen gün ekonominin daha büyük sıkıntıya girmesi nedeniyle pek çok inşaat firması ucuz yangın merdiveni arayışına gitmekte ve piyasada yer alan çok sayıda yangın merdiveni üreticisi firma içerisinden kendileri için en doğru adresi seçme konusunda kararsızlığa düşebilmektedir. İşte böyle zamanlarda hem kaliteli hem de ucuz yangın merdiveni seçimi konusunda destek almayı arzu eden inşaat firmalarına yangın merdiveni üreticisi firmalar arasında seçim yaparken dikkat etmeleriDEVAMI

Yangın Söndürme Firmaları

Yangın Söndürme FirmalarıYangın Söndürme Firmaları Yangın, küçük büyük fark etmeksizin can ve mal kayıplarına neden olabilecek, sizlerin çok büyük kayıplar yaşamanıza sebep olabilecek, doğru sistemler kullanılmadığında ya da doğru sistemler yanlış ellere teslim edildiğinde sonuçlarının büyük felaketlere yol açabileceği bir olgudur. Yangın söndürme firmaları, sektörde yenisinden en eskisine kadar bu sektörün hemen hemen her alanında ve her anında çeşitli ürün ve hizmetlerle bulunmaktadır. Bu ürün ve hizmetleri deDEVAMI

Sancaktepe Yangın Sprinkler Sistemi

Sancaktepe Yangın Sprinkler SistemiSancaktepe Yangın Sprinkler Sistemi Sprinkler sisteminin amacı, yangının en erken evresinde yangın üzerine suyun boşaltılarak söndürülmesidir. Sprinkler sistemi tasarımında sisteme bina dahili alanında alarm çalması, itfaiye çağrılması gibi fonksiyonlar da eklenebilir. Sprinkleme sistemini meydana getiren elemanlar; yağmurlama başlıkları, vanalar, borular, bağlantı elemanları, tesisat kontrol vanaları, akış göstergeleri, akarm zilleri, su pompaları, acil durum güç kaynağıdır. Hangi durumlarda sprinkler sisteminin zorunlu olduğuna dair kurallar "binaların yangDEVAMI

Islak Borulu Sprinkler Söndürme Sistemleri

Islak Borulu Sprinkler Söndürme SistemleriIslak Borulu Sprinkler Söndürme Sistemleri Otomatik sprink yangın sistemlerinde belli bir su kaynağına dayalı olan ve içerisinde su bulunduran boru sistemlerine entegre edilmiş olan ıslak borulu yangın sprinkler sistemi için yangın söndürme sistemlerinde; yangın sebebiyle ortaya çıkan ısının etkisiyle sprikler aracıyla kaynak açılır ve su yanan kısım üzerine yoğun bir şekilde tahliye edilir. Kuru Borulu Sprinkler Söndürme Sistemleri Bu sistemde boru şebekesinin bulunduğu su kaynağı ve su borusunun bağlı olduğu şebekesi arasında var olan vanayı kapaDEVAMI

SPRİNKLER SÖNDÜRME SİSTEMLERİ

SPRİNKLER SÖNDÜRME SİSTEMLERİSPRİNKLER SÖNDÜRME SİSTEMLERİYangın söndürme işlemleri içerisinde en eski kullanılan sistem sprinkler söndürme sistemleridir. En eski yöntem olmasına rağmen en sık kullanılan sistem de yine sprinkler yangın söndürme sistemleridir. Yangını oluşturan 3 ana etken vardır. Bunlar; ısı, oksijen ve yanıcı malzemedir. Yangının hızlı ve kalıcı olarak söndürülebilmesi için bu üç etkenden birinin ortadan kaldırılması gerekmektedir. En hızlı yapılacak işlem ortam ısısının düşürülmesidir. Yani, ısı etkeninin ortadan kDEVAMI